เหตุใดข้อเสนอของ "นิติราษฎร์" จึงเสนอให้ "พระมหากษัตริย์" ต้องสาบานตนต่อรัฐธรรมนูญ

เนื้อหาต่อไปนี้เป็นส่วนหนึ่งของการสัมภาษณ์ วรเจตน์ ภาคีรัตน์ โดย จอมขวัญ หลาวเพ็ชร์ ในรายการ คม ชัด ลึก ออกอากาศวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2555

รายการ คม ชัด ลึก นาทีที่ 81

จอมขวัญ: ทำไมต้องมีการปฏิญาณสาบานตนคะอาจารย์

วรเจตน์: ประเด็นต้องอธิบายยาว เรื่องนี้เป็นเรื่องเกี่ยวการกับล้มล้างรัฐธรรมนูญและการทำรัฐประหาร และเรื่องนี้เป็นเรื่องซึ่งสื่อจุดประเด็นขึ้นมา โดยที่ไม่ได้ดูบริบททั้งหมด นี่ผมมีเวลาพอหรอที่จะพูด (จอมขวัญ: เชิญค่ะอาจารย์) อันนี้ต้องออกหมดนะ เพราะว่ามันสำคัญมากๆ

คือจุดยืนเรา เราเห็นว่าระบอบประชาธิปไตยบ้านเราเวลาที่มันไม่พัฒนามันเป็นเพราะอำนาจนอกระบบเข้าแทรก มีการปฏิวัติ ยึดอำนาจ ทำรัฐประหารตลอดเวลา รัฐธรรมนูยที่จะทำขึ้นใหม่ มันควรจะมีเทคนิค ควรจะมีโครงสร้างในการปัองกันการทำรัฐประหารที่มีประสิทธิภาพที่สุดเท่าที่เรามี ถามว่าวันนี้เรามีอะไร เราไม่มีอะไรเลย เรามีอยู่แค่มาตราหนึ่ง ที่บอกว่าบุคคลสามารถใช้สิทธิต่อต้านการได้มาซึ่งอำนาจโดยไม่เป็นไปตามวิถีทางของรัฐธรรมนูญโดยสันติวิธี แล้วผมก็ถามว่าถ้ามีคนเข้ามายึดอำนาจ ถ้าคุณอยากทำให้ถูกต้องตามรัฐธรรมนูญ คุณต้องไปกราบรถถังนะครับ ไม่เช่นนั้นจะถือว่าคุณทำโดยสันติวิธี เห็นมั้ยครับ คือกลไกทางรัฐธรรมนูญที่ให้เอาไว้ ในการ protect ตัวรัฐธรรมนูญมันน้อยมาก เราจึงเสนอ และวันนั้นเราเสนอหลายเรื่องที่รวมเป็นกลุ่มเดียวกันที่นำไปสู่การรักษารัฐธรรมนูญเอาไว้ให้เป็นกฎหมายสูงสุดจะได้ไม่มีใครฉีกง่ายๆ คือเราบอกว่า

หนึ่ง ควรมีหมวดว่าด้วยการลบล้างผลพวงของรัฐประหารหมวดหนึ่ง ซึ่งไม่ได้จำกัดแค่ 19 กันยา เป็นหมวดว่าด้วยการลบล้างผลพวงของรัฐประหาร แต่จะเริ่มทำ 19 กันยาก่อน แล้วก็ย้อนกลับไป อันนี้อันที่หนึ่ง

อันที่สองจะมีมาตราหนึ่งกำหนดเอาไว้อย่างนี้ กำหนดว่าการแย่งชิงอำนาจอันชอบธรรมของประชาชนนั้นให้เป็นความผิดอาญา และเมื่ออำนาจอันชอบธรรมนั้นกลับสู่มือของประชาชนแล้ว ให้ดำเนินคดีกับผู้ที่แย่งชิงอำนาจไปจากประชาชนนั้น และให้อายุความเริ่มนับตั้งแต่อำนาจอันชอบธรรมนั้นกลับคืนสู่ประชาชน หมายความว่าถ้าคุณทำรัฐประหารสำเร็จคุณก็ทำไป แต่เมื่อไหร่ก็ตามที่อำนาจกลับมาสู่มือประชาำชน เขาดำเนินคดีกับคุณได้และอายุความจะเริ่มนับตั้งแต่วันนั้น นี่คือเทคนิคในการป้องกันการทำรัฐประหารอันที่สอง

อันที่สามเราเห็นว่าจะต้องกำหนดให้ประมุขของรัฐซึ่งคือพระมหากษัตริย์มีหน้าที่พิทักษ์รัฐธรรมนูญ เพื่อทำให้เกิดสัญลักษณ์แห่งความศักดิ์สิทธิของรัฐธรรมนูญ เราจึงกำหนดให้ประมุขของรัฐก่อนเข้ารับตำแหน่ง กรณีของพระมหากษัตริย์คือก่อนขึ้นครองราชย์ จะต้องสาบานหรือปฏิญาณว่าจะพิทักษ์รัฐธรรมนูญเอาไว้ เพื่ออะไร เพื่อให้รัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายสูงสุด และอันนี้จะทำก่อนขึ้นครองราชย์ หรือก่อนเข้ารับตำแหน่ง ซึ่งคืออันเดียวกัน ไม่ได้มุ่งหมายจะใช้บังคับกับในหลวงรัชกาลปัจจุบัน ในแง่ที่ว่าในหลวงรัชกาลปัจจุบันขึ้นครองราชย์ไปแล้ว และพระองค์ท่านได้ให้ปฐมบรมราชโองการไปแล้ว แต่อันนี้เราคิดว่าถ้ามีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ขึ้นมา เพื่อให้เทคนิคการป้องกันรัฐประหารมีอำนาจสูงสุดก็ทำในเชิงสัญลักษณ์ ทหารก็จะเห็นว่าแม้แต่องค์พระประมุขของชาติ องค์พระมหากษัตรย์ซึ่งเราเคารพนับถือ เคารพสักการะสูงสุด พระองค์ยังปฏิญาณสาบานว่าจะพิทักษ์รัฐธรรมนูญ ถ้าต่อไปคุณจะฉีกรัฐธรรมนูญคุณต้องคิดหลายๆครั้ง ว่าถ้าคุณทำแบบนี้เท่ากับคุณบีบให้องค์พระมหากษัตริย์ ต้องฝ่าฝืนคำปฏิญาณ

จอมขวัญ : นี่เป็นกุศโลบายสำหรับคนที่จะฉีกรัฐธรรมนูญมากกว่าหรอคะ

วรเจตน์: ถูกต้อง เพราะอันนี้จะทำให้เห็นเป็นเชิญของสัญลักษณ์ แล้วในด้านหนึ่งก็เป็นการเฉลิมพระเกียรติของพระมหากษัตริย์ไปพร้อมกันด้วย ในตอนที่พระองค์ขึ้นครองราชย์

วรเจตน์ ภาคีรัตน์

-----

อ่านข้อเสนอแก้ไขรัฐธรรมนูญฉบับนิติราษฎร์ ได้ที่เว็บไซต์ enlightened-jurists.com/blog/59