ประเทศไทย ตัดปฏิทินออก 3 เดือน เปลี่ยนวันขึ้นปีใหม่ เป็น 1 ม.ค.

เปลี่ยนวันขึ้นปีใหม่ เป็น 1 มกราคม

การเปลี่ยนแปลงปีปฏิทินของประเทศไทย ครั้งล่าสุด เกิดขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2483 (ค.ศ. 1940) โดยการเปลี่ยนแปลง "วันขึ้นปีใหม่" จากเดิม วันที่ 1 เมษายน เปลี่ยนเป็น วันที่ 1 มกราคม โดยทำให้ปีนั้น พ.ศ. 2483 จะมีจำนวนเดือนเพียงแค่ 9 เดือนเท่านั้น (เมษายน - ธันวาคม)

โดยก่อนหน้านั้น 1 ปี ในปี พ.ศ. 2482 ประเทศสยาม ได้เปลี่ยนชื่อเป็น ประเทศไทย

พ.ศ. 2482

1. เมษายน
2. พฤษภาคม
3. มิถุนายน
4. กรกฎาคม
5. สิงหาคม
6. กันยายน
7. ตุลาคม
8. พฤศจิกายน
9. ธันวาคม
10. มกราคม
11. กุมภาพันธ์
12. มีนาคม

พ.ศ. 2483 (มีเพียง 9 เดือน เท่านั้น)

1. เมษายน
2. พฤษภาคม
3. มิถุนายน
4. กรกฎาคม
5. สิงหาคม
6. กันยายน
7. ตุลาคม
8. พฤศจิกายน
9. ธันวาคม

พ.ศ. 2484

1. มกราคม
2. กุมภาพันธ์
3. มีนาคม
4. เมษายน
5. พฤษภาคม
6. มิถุนายน
7. กรกฎาคม
8. สิงหาคม
9. กันยายน
10. ตุลาคม
11. พฤศจิกายน
12. ธันวาคม

กล่าวคือ เมื่อจบวันที่ 31 ธันวาคม 2483 พอข้ามวันใหม่ ก็เปลี่ยน พ.ศ. ใหม่ วันขึ้นปีใหม่ 1 มกราคม 2484 ทันที

แล้วทำไมก่อนหน้านั้น ถึงเลือก 1 เมษายน เป็นวันขึ้นปีใหม่?

ยุคก่อน 1 เมษายน

ในอดีต "สยาม" (ชื่อเดิมของประเทศไทย) เคยถือเอา "แรม 1 ค่ำ เดือนอ้าย" (ประมาณ มกราคม) เป็นวันขึ้นปีใหม่ ตามแนวคิดแบบจันทรคติ ที่เกี่ยวข้องกับคติความเชื่อทางพุทธศาสนา

ต่อมา ได้รับอิทธิพลจากศาสนาพราหมณ์ จึงมีการเปลี่ยนวันขึ้นปีใหม่ เป็นวัน "ขึ้น 1 คำ เดือน 5" (ประมาณ เมษายน) เป็นวันขึ้นปีใหม่จะใกล้เคียงกับช่วงเทศกาลสงกรานต์

เริ่มใช้ 1 เมษายน

ตามข้อมูลประวัติศาสตร์ รัชกาลที่ 5 ได้โปรดเกล้าฯ ให้เปลี่ยนแปลง "วันขึ้นปีใหม่" ให้เป็นวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2432 (ค.ศ. 1889) เป็นต้นมา

เหตุผลหลักคือเพื่อให้สอดคล้องกับปฏิทินสุริยคติและการติดต่อกับนานาประเทศ โดยในปีนั้น วัน "ขึ้น 1 ค่ำ เดือน 5" ตรงกับวันที่ 1 เมษายน 2432 พอดี

อ้างอิง:

• การเปลี่ยนปีปฏิทินของประเทศไทย
• ปฏิทินไทย
• หนึ่งประเทศ สองระบบ กับ “ระบบปฏิทิน” หลายแบบที่ราชการไทยเคยใช้มาในอดีต
• ย้อนดูเรื่องการจัดระบบเวลาของไทย จากวัน-เดือน-ปี จนถึงการใช้ปฏิทิน