นักการเมือง งูเห่า การย้ายพรรค และ รัฐธรรมนูญ 2560

นักการเมือง และพรรคการเมือง

ผู้สมัครรับเลือกตั้งเป็น ส.ส. จำเป็นต้องเป็นสมาชิกพรรคการเมืองไม่น้อยกว่า 90 วัน ถึงจะมีสิทธิลงสมัครรับเลือกตั้ง

มาตรา 87 ผู้สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง ต้องเป็นผู้ซึ่งพรรคการเมืองที่ตนเป็นสมาชิกส่งสมัครรับเลือกตั้ง และจะสมัครรับเลือกตั้งเกินหนึ่งเขตมิได้

มาตรา 90 พรรคการเมืองใดส่งผู้สมัครรับเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้งแล้ว ให้มีสิทธิส่งผู้สมัครรับเลือกตั้งแบบบัญชีรายชื่อได้

มาตรา 96 บุคคลผู้มีลักษณะดังต่อไปนี้ในวันเลือกตั้ง เป็นบุคคลต้องห้ามมิให้ใช้สิทธิเลือกตั้ง

(3) เป็นสมาชิกพรรคการเมืองใดพรรคการเมืองหนึ่งแต่เพียงพรรคการเมืองเดียวเป็นเวลาติดต่อกันไม่น้อยกว่า 90 วันนับถึงวันเลือกตั้ง เว้นแต่ในกรณีที่มีการเลือกตั้งทั่วไปเพราะเหตุยุบสภา ระยะเวลา 90 วันดังกล่าวให้ลดลงเหลือ 30 วัน

การพ้นสภาพ

มาตรา 101 สมาชิกภาพของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรสิ้นสุดลง เมื่อ

(8) ลาออกจากพรรคการเมืองที่ตนเป็นสมาชิก

(9) พ้นจากการเป็นสมาชิกของพรรคการเมืองที่ตนเป็นสมาชิกตามมติของพรรคการเมืองนั้น ด้วยคะแนนเสียงไม่น้อยกว่าสามในสี่ของที่ประชุมร่วมของคณะกรรมการบริหารของพรรคการเมืองและสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่สังกัดพรรคการเมืองนั้น ในกรณีเช่นนี้ ถ้าสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผู้นั้นมิได้เข้าเป็นสมาชิกของพรรคการเมืองอื่นภายใน 30 วันนับแต่วันที่พรรคการเมืองมีมติ ให้ถือว่าสิ้นสุดสมาชิกภาพนับแต่วันที่พ้น 30 วันดังกล่าว

(10) ขาดจากการเป็นสมาชิกของพรรคการเมือง แต่ในกรณีที่ขาดจากการเป็นสมาชิกของพรรคการเมืองเพราะมีคําสั่งยุบพรรคการเมืองที่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผู้นั้นเป็นสมาชิก และสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผู้นั้นไม่อาจเข้าเป็นสมาชิกของพรรคการเมืองอื่นได้ภายใน 60 วันนับแต่วันที่มีคําสั่งยุบพรรคการเมือง ในกรณีเช่นนี้ ให้ถือว่าสิ้นสุดสมาชิกภาพนับแต่วันถัดจากวันที่ครบกําหนด 60 วันนั้น

การลาออก และ ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

หากสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขต ลาออกจากตำแหน่ง และอายุของสภาผู้แทนราษฎรเหลือมากกว่า 180 วัน ให้จัดการเลือกตั้งภายใน 45 วัน

มาตรา 102 เมื่ออายุของสภาผู้แทนราษฎรสิ้นสุดลง พระมหากษัตริย์จะได้ทรงตราพระราชกฤษฎีกาให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรใหม่ เป็นการเลือกตั้งทั่วไปภายใน 45 วันนับแต่วันที่สภาผู้แทนราษฎรสิ้นอายุ

มาตรา 105 เมื่อตําแหน่งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรว่างลงเพราะเหตุอื่นใด นอกจากถึงคราวออกตามอายุของสภาผู้แทนราษฎร หรือเมื่อมีการยุบสภาผู้แทนราษฎร ให้ดําเนินการ ดังต่อไปนี้

(1) ในกรณีที่เป็นตําแหน่งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่มาจากการเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง ให้ดําเนินการตราพระราชกฤษฎีกาเพื่อจัดให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรขึ้นแทนตําแหน่งที่ว่าง เว้นแต่อายุของสภาผู้แทนราษฎรจะเหลืออยู่ไม่ถึง 180 วัน และให้นําความในมาตรา 102 มาใช้บังคับโดยอนุโลม

รัฐธรรมนูญ 2560

เงื่อนไขภายในรัฐธรรมนูญ 2560 กำหนดว่า ในการเลือกตั้งทั่วไป ผู้สมัครับเลือกตั้ง จะต้องเป็นสมาชิกพรรคการเมืองใดพรรคการเมืองหนึ่งติดต่อกัน ไม่น้อยกว่า 90 วัน ถึงจะมีสิทธิลงสมัครรับเลือกตั้ง ส.ส.

แต่ถ้าต้องมีการเลือกตั้งซ่อม (ส.ส. คนเดิมมีเหตุต้องพ้นสภาพ ส.ส. เช่น ตาย หรือ ลาออก จาก ส.ส.) จะต้องทำการจัดการเลือกตั้งใหม่ ภายใน 45 วัน

ยกเว้น เกิดเหตุยุบสภา ระยะการสังกัดพรรคการเมือง จากเดิม 90 วัน จะลดเหลือ 30 วัน และการจัดการเลือกตั้ง ต้องจัดการเลือกตั้งภายใน 45 วัน - 60 วัน

หาก ส.ส. คนเดิม ต้องการลาออกจากตำแหน่ง ส.ส. เพื่อย้ายพรรคการเมือง จะต้องสังกัดพรรคการเมืองพรรคใหม่ ไม่น้อยกว่า 90 วัน ถึงจะมีสิทธิลงสมัครรับเลือกตั้งได้อีกครั้ง

แต่การเลือกตั้งซ่อม จะต้องจัดภายใน 45 วัน นับจากวันที่ ส.ส. ลาออก

อ้างอิง : รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักร พุทธศักราช ๒๕๖๐