Skip to main content

22 พฤษภาคม 2564 ครบรอบ 7 ปี ที่ไม่มีประชาธิปไตย

คนเรายังคงมีชีวิตอยู่ได้ไม่ว่าจะอยู่ในระบอบการปกครองแบบใด แต่จะดีกว่านี้ถ้าได้อยู่ในระบอบประชาธิปไตยแท้จริง

แล้วที่ผ่านมาไม่มีประชาธิปไตยตรงไหน?

22 พฤษภาคม 2557 ประยุทธ์ จันทร์โอชา และ คสช. รัฐประหารยึดอำนาจ ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ซึ่งเป็นนายกที่มาจากการเลือกตั้ง

คำต่อคำ ดร.รัชดา ธนาดิเรก ตอบคำถาม ถ้ามีโอกาสได้เป็นนายกฯ สิ่งแรกที่จะทำคือการกระจายอำนาจ (ส่วนเรื่องแก้รัฐธรรมนูญ ยังทนได้ ถ้ามีโอกาสต้องแก้ไข)

วันศุกร์ 11 พฤษภาคม 2561 ที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ มีงานเสวนา วันปรีดี พนมยงค์ ประจำปี 2561 หัวข้อ "อภิวัฒน์สยาม 2562: ความหวังและอนาคตประเทศไทย" โดยมีตัวแทนจาก 4 พรรคการเมือง เข้าร่วมอภิปราย ได้แก่ ธนาธร จึงรุ่งเรื่องกิจ (พรรคอนาคตใหม่), ดร.รัชดา ธนาดิเรก (พรรคประชาธิปัตย์), ขัตติยา สวัสดิผล (พรรคเพื่อไทย) และ วราวุธ ศิลปอาชา (พรรคชาติไทยพัฒนา)

ว่าด้วย มาตรา 44 ของรัฐธรรมนูญ (ชั่วคราว) พ.ศ. 2557

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช 2557 ประกาศเมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม 2557 มีอยู่ 1 มาตรา ที่สามารถใช้แทน (replace) กฎหมายทุกข้อ ในประเทศไทย นั้นคือ มาตรา 44 หรือ ม.44 ที่หลายคนพูดจนติดปาก และเห็นว่ามันดี

#infographic ทำความเข้าใจ 15 ประเด็น กับคำสั่งหัวหน้า คสช. อาศัย รธน. ม.44 แทนกฏอัยการศึก

ทำความเข้าใจ 15 ประเด็น กับคำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) อาศัยอำนาจตาม รัฐธรรมนูญ (ชั่วคราว) มาตรา 44 แทนกฏอัยการศึก

รัฐธรรมนูญ มาตรา 171 และ มาตรา 172 เขียนไว้ว่าอย่างไร ?

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560

รัฐธรรมนูญ มาตรา 171 ว่าด้วยการพ้นจากตำแหน่งรัฐมนตรี ในรัฐธรรมนูญ ฉบับ พ.ศ. 2560

รัฐธรรมนูญ มาตรา 167

รัฐมนตรีทั้งคณะพ้นจากตำแหน่ง เมื่อ

(1) ความเป็นรัฐมนตรีของนายกรัฐมนตรีสิ้นสุดลงตามมาตรา 170
(2) อายุสภาผู้แทนราษฎรสิ้นสุดลงหรือมีการยุบสภาผู้แทนราษฎร
(3) คณะรัฐมนตรีลาออก
(4) พ้นจากตำแหน่งเพราะเหตุตามมาตรา 144

เมื่อรัฐมนตรีทั้งคณะพ้นจากตำแหน่งตาม (1) (3) หรือ (4) ให้ดำเนินการเพื่อให้มีคณะรัฐมนตรีขึ้นใหม่ตามมาตรา 158 และมาตรา 159

รัฐธรรมนูญ มาตรา 168

ให้คณะรัฐมนตรีที่พ้นจากตำแหน่งอยู่ปฏิบัติหน้าที่ต่อไปภายใต้เงื่อนไข ดังต่อไปนี้

(1) ในกรณีพ้นจากตำแหน่งตามมาตรา 167 (1) (2) หรือ (3) ให้อยู่ปฏิบัติหน้าที่ต่อไปจนกว่าคณะรัฐมนตรีที่ตั้งขึ้นใหม่จะเข้ารับหน้าที่ เว้นแต่ในกรณีที่นายกรัฐมนตรีพ้นจากตำแหน่งตามมาตรา 167 (1) เพราะเหตุขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา 98 หรือมาตรา 160 (4) หรือ (5) นายกรัฐมนตรีจะอยู่ปฏิบัติหน้าที่ต่อไปมิได้

(2) ในกรณีพ้นจากตำแหน่งตามมาตรา 167 (4) คณะรัฐมนตรีที่พ้นจากตำแหน่งจะอยู่ปฏิบัติหน้าที่ต่อไปมิได้

ในกรณีที่คณะรัฐมนตรีอยู่ปฏิบัติหน้าที่ต่อไปมิได้ตาม (2) หรือคณะรัฐมนตรีที่อยู่ปฏิบัติหน้าที่ต่อไปลาออกทั้งคณะ และเป็นกรณีที่ไม่อาจดำเนินการตามมาตรา 158 และมาตรา 159 ได้ไม่ว่าด้วยเหตุใด หรือยังดำเนินการตามมาตรา 158 และมาตรา 159 ไม่แล้วเสร็จ ให้ปลัดกระทรวงปฏิบัติหน้าที่แทนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงนั้นๆ เฉพาะเท่าที่จำเป็นไปพลางก่อน โดยให้ปลัดกระทรวงคัดเลือกกันเองให้คนหนึ่งปฏิบัติหน้าที่แทนนายกรัฐมนตรี

รัฐธรรมนูญ มาตรา 169

คณะรัฐมนตรีที่พ้นจากตำแหน่งตามมาตรา 167 (2) และต้องปฏิบัติหน้าที่ต่อไปตามมาตรา 168 ต้องปฏิบัติหน้าที่ตามเงื่อนไข ดังต่อไปนี้

(1) ไม่กระทำการอันมีผลเป็นการอนุมัติงานหรือโครงการ หรือมีผลเป็นการสร้างความผูกพันต่อคณะรัฐมนตรีชุดต่อไป เว้นแต่ที่กำหนดไว้แล้วในงบประมาณรายจ่ายประจำปี

(2) ไม่แต่งตั้งหรือโยกย้ายข้าราชการซึ่งมีตำแหน่งหรือเงินเดือนประจำหรือพนักงานของหน่วยงานรัฐ รัฐวิสาหกิจ หรือกิจการที่รัฐถือหุ้นใหญ่ หรือให้บุคคลดังกล่าวพ้นจากการปฏิบัติหน้าที่ หรือพ้นจากตำแหน่ง หรือให้ผู้อื่นมาปฏิบัติหน้าที่แทน เว้นแต่จะได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการการเลือกตั้งก่อน

(3) ไม่กระทำการอันมีผลเป็นการอนุมัติให้ใช้จ่ายงบประมาณสำรองจ่ายเพื่อกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็น เว้นแต่จะได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการการเลือกตั้งก่อน

(4) ไม่ใช้ทรัพยากรของรัฐหรือบุคลากรของรัฐเพื่อกระทำการใดอันอาจมีผลต่อการเลือกตั้งและไม่กระทำการอันเป็นการฝ่าฝืนข้อห้ามตามระเบียบที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

รัฐธรรมนูญ มาตรา 170

ความเป็นรัฐมนตรีสิ้นสุดลงเฉพาะตัว เมื่อ

(1) ตาย
(2) ลาออก
(3) สภาผู้แทนราษฎรมีมติไม่ไว้วางใจ
(4) ขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา 160
(5) กระทำการอันเป็นการต้องห้ามตามมาตรา 186 หรือมาตรา 187
(6) มีพระบรมราชโองการให้พ้นจากความเป็นรัฐมนตรีตามมาตรา 171

นอกจากเหตุที่ทำให้ความเป็นรัฐมนตรีสิ้นสุดลงเฉพาะตัวตามวรรคหนึ่งแล้ว ความเป็นรัฐมนตรีของนายกรัฐมนตรีสิ้นสุดลงเมื่อครบกำหนดเวลาตามมาตรา 158 วรรคสี่ ด้วย

ให้นำความในมาตรา 82 มาใช้บังคับแก่การสิ้นสุดของความเป็นรัฐมนตรีตาม (2) (4) หรือ (5) หรือวรรคสอง โดยอนุโลม เพื่อประโยชน์แห่งการนี้ ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งมีอำนาจส่งเรื่องให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยได้ด้วย

รัฐธรรมนูญ มาตรา 171

พระมหากษัตริย์ทรงไว้ซึ่งพระราชอำนาจในการให้รัฐมนตรีพ้นจากความเป็นรัฐมนตรีตามที่นายกรัฐมนตรีถวายคำแนะนำ

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2550

รัฐธรรมนูญ มาตรา 171 และ มาตรา 172 ในรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2550 ในประเด็นที่มาของนายกรัฐมนตรี และคณะรัฐมนตรี ว่ามาจากวิธีการใดได้บ้าง

รัฐธรรมนูญ มาตรา 171

พระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งนายกรัฐมนตรีคนหนึ่งและรัฐมนตรีอื่นอีกไม่เกินสามสิบห้าคนประกอบเป็นคณะรัฐมนตรี มีหน้าทีบริหารราชการแผ่นดินตามหลักความรับผิดชอบร่วมกัน

นายกรัฐมนตรีต้องเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรซึ่งได้รับแต่งตั้งตามมาตรา 172

ให้ประธานสภาผู้แทนราษฎรเป็นผู้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการแต่งตั้งนายกรัฐมนตรี

นายกรัฐมนตรีจะดำรงตำแหน่งติดต่อกันเกินกว่าแปดปีมิได้

รัฐธรรมนูญ มาตรา 172

ให้สภาผู้แทนราษฎรพิจารณาให้ความเห็นชอบบุคคลซึ่งสมควรได้รับแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรีให้แล้วเสร็จภายใน สามสิบวันนับแต่วันที่มีการประชุมรัฐสภา เป็นครั้งแรกตามมาตรา 127

การเสนอชื่อบุคคลซึ่งสมควรได้รับการแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรีตามวรรคหนึ่ง ต้องมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไม่น้อยกว่าหนึ่งในห้าของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ของสภาผู้แทนราษฎรรับรอง

มติของสภาผู้แทนราษฎรที่เห็นชอบด้วยในการแต่งตั้งบุคคลใดให้เป็นนายกรัฐมนตรี ต้องมีคะแนนเสียงมากว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนสมาชิกทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ของสภาผู้แทนราษฎร การลงมติในกรณีเช่นว่านี้ให้กระทำโดยการลงคะแนนโดยเปิดเผย

ว่าด้วยเรื่องอำนาจ และการเสนอแก้ไขรัฐธรรมนูญ ประเด็นที่มา ส.ว.

อำนาจอธิปไตย

  • รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2550 มาตรา 3 อำนาจอธิปไตยเป็นของปวงชนชาวไทย พระมหากษัตริย์ผู้ทรงเป็นประมุข ทรงใช้อำนาจนั้นทางรัฐสภา คณะรัฐมนตรี และศาล ตามบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญนี้

ขยายความ : อำนาจอธิปไตย

  • อำนาจอธิปไตย หมายถึง อำนาจสูงสุดในการปกครองรัฐ ดังนั้น สิ่งอื่นใดจะมีอำนาจยิ่งกว่าหรือขัดต่ออำนาจอธิปไตยหาได้ไม่
  • อำนาจอธิปไตยนั้น โดยหลักสากล แต่ละรัฐจะมีองค์กรที่ใช้อำนาจอธิปไตยอยู่ 3 องค์กร ได้แก่ อำนาจบริหาร (รัฐมนตรี) อำนาจนิติบัญญัติ (รัฐสภา) และอำนาจตุลาการ (ศาล)
    • ฝ่ายบริหาร: รัฐบาลและคณะรัฐมนตรี -- หน้าที่ นำกฎหมายมาบังคับใช้และออกกฎหมายบางส่วนที่มีความสำคัญน้อยกว่านิติบัญญัติ
    • ฝ่ายนิติบัญญัติ: สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร -- หน้าที่ ออกกฎหมาย พิจารณาเงินงบประมาณและตรวจสอบการทำงานของรัฐบาล
    • ฝ่ายตุลาการ: หน่วยงานศาลและกระทรวงยุติธรรม -- หน้าที่ ตีความตัวบทกฎหมายและรัฐธรรมนูญ รวมทั้งตัดสินพิจารณาคดี

เหตุใดข้อเสนอของ "นิติราษฎร์" จึงเสนอให้ "พระมหากษัตริย์" ต้องสาบานตนต่อรัฐธรรมนูญ

เนื้อหาต่อไปนี้เป็นส่วนหนึ่งของการสัมภาษณ์ วรเจตน์ ภาคีรัตน์ โดย จอมขวัญ หลาวเพ็ชร์ ในรายการ คม ชัด ลึก ออกอากาศวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2555

รายการ คม ชัด ลึก นาทีที่ 81

จอมขวัญ: ทำไมต้องมีการปฏิญาณสาบานตนคะอาจารย์

วรเจตน์: ประเด็นต้องอธิบายยาว เรื่องนี้เป็นเรื่องเกี่ยวการกับล้มล้างรัฐธรรมนูญและการทำรัฐประหาร และเรื่องนี้เป็นเรื่องซึ่งสื่อจุดประเด็นขึ้นมา โดยที่ไม่ได้ดูบริบททั้งหมด นี่ผมมีเวลาพอหรอที่จะพูด (จอมขวัญ: เชิญค่ะอาจารย์) อันนี้ต้องออกหมดนะ เพราะว่ามันสำคัญมากๆ

ใครสามารถเสนอแก้ไข รธน. ฉบับ 2550 ได้บ้าง ?

คอลัมน์ โต๊ะกลมระดมความคิด หน้า 04A หนังสือพิมพ์โลกวันนี้ (ฉบับ ศุกร์ 9 พ.ค. 2551) อธิบายเอาไว้ ผมขอคัดมาเผยแพร่ต่อ ในเฉพาะบางส่วนนะครับ เมื่อเสียงข้างน้อยเป็นใหญ่ ประเทศจะไปอย่างไร ?

เขียวๆ แดงๆ

ควันหลงผลการนับคะแนนประชามติ เมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา คะแนนรับ-ไม่รับ ออกมาชัดมาก (ถ้าเราแบ่งสีออกเป็นแค่ เขียวเข้ม กับ แดงเข้ม ดังที่ผมเองก็เคยทำมาแล้ว) และจากภาพที่ออกไป ทำให้หลายพี่ๆ เพื่อนๆ หลายคนทักว่า พวกสีแดงเป็นพวกแปลกแยกจากสังคมประเทศไทย ยิ่งสีแดงไปกระจุกตัวอยู่ ด้านบนสุด และขวาสุดของแผนที่ประเทศไทย วันนี้ผมขอทำภาพนั้นใหม่ โดยปรับเพิ่มระดับเฉดสีเข้าไป ให้เห็นความต่างระหว่างคะแนน รับ-ไม่รับ ให้เห็นมากขึ้นมา ในบริเวณจังหวัดต่างๆ นั้น คะแนนเข้มข้นอย่างไร วิธีที่ใช้อาจไม่ค่อยเป็นสากล คือเอา % คะแน

หลายคนเห็นว่าสังคมไทยยังต้องการเผด็จการ ?

quote ประชาธิปไตยจำแลง... เผด็จการที่จำเป็น... รศ.ดร.ไชยันต์ ไชยพร 17 สิงหาคม 2550 - เสวนารัฐธรรมนูญ 2550 กับทิศทางการเมืองไทยในอนาคต ที่ ม.เชียงใหม่
Subscribe to Constitution